Bij IOVIVAT noemen we het nooit zo, maar voor deze productie is zijn rol eigenlijk beter te omschrijven met ‘artistiek leider’. Geef het beestje een naam, Niels vervult zijn rollen met passie, vol inspiratie en met veel plezier: ‘Er is een enorme vernieuwingsdrang bij IOVIVAT. De meest krankzinnige ideeën worden altijd goed ontvangen. Iedereen staat open voor een experiment. In deze jubileumvoorstelling wil ik alle leden die willen spelen het toneel geven. Daarom geen hoofdrollen deze keer, maar veel personages in of om een gemeenschap.’

Of ze nou 10 of 80 jaar zijn, ze staan allemaal ‘aan’ en dat is genieten

Aan de haal

Niels zocht naar een thema dat binding heeft met de regio. ‘Dat maakt het hele project sterker. Het geeft antwoord op de vraag waarom je dit stuk, op dit moment en op deze plek wilt uitvoeren.’ De inval kwam vorig jaar in maart, nog half slapend bij het opstaan: klei. ‘Een groot deel van Groningen ís klei. De grond, de huizen die er van gebouwd zijn, akkers met graan erop en graslanden waar koeien grazen, noem maar op. Daar ben ik ingedoken.’ Niels combineert alles wat hij ziet, hoort, weet en zoekt uit wat hij nog niet weet. Om met dat alles, vervolgens volledig aan de haal te gaan, er een eigen vorm aan te geven en lijn in aan te brengen. Het verhaal van KLEI start 125 jaar geleden. Toen werd IOVIVAT opgericht én toen werd klei steeds belangrijker voor de welvaart van de regio.

Cadeautjes voor de oplettende kijker

In KLEI zitten allemaal ‘Easter eggs’, verborgen weetjes, erg leuk voor een kenner op welk vlak dan ook. ‘Zoiets mag ook gerust aan je voorbij gaan, dat geeft niks, maar voor de liefhebber van de Groninger taal, of een kenner van regionale geschiedenis, een local en/of iemand met veel algemene kennis… overal in het stuk zit een klein cadeautje verstopt!’

Aan

Met 38 spelers is het een grote club en dus hard werken voor Niels, maar trekken is het niet: ‘Of ze nou 10 of 80 jaar zijn, ze staan allemaal ‘aan’ en dat is genieten’. Er zijn veel nieuwe elementen in de techniek, de grootte van het speelveld, het gebruik van verschillende speelstijlen die bijvoorbeeld vervreemdend of juist realistisch zijn. Het is niet de eerste keer dat Niels een grote voorstelling maakt, maar wel voor IOVIVAT en nooit eerder schreef en regisseerde hij zo’n groot buitenstuk. De uitdaging zit volgens hem vooral in de mise-en-scène. En hij let op plezier maken: ‘Al speel je in een tragedie, iemand moet lol hebben in het spelen van zijn of haar rol. Ik let op wat het publiek ziet van ieders rol, dus hoe communiceert het stuk met het publiek. Spelers dus meenemen in dat alles telt, een verschil maakt. Die ene wenkbrauw die je optilt maakt het verschil tussen het laten vallen van de tekst bij het publiek.’ Zijn missie is dat mensen ook lol hebben in het niet-kunnen: ‘Als mensen volwassen zijn, vinden ze vaak dat ze iets al zouden moeten kunnen… Als je dat kan loslaten, komt er beweging, dan kan je dingen leren. Bij IOVIVAT zie ik dat er dan een enorme hoeveelheid lol en gretigheid losbarst.’

‘Ik ben wel regisseur en artistiek leider, maar bij Iovivat is DIY een essentieel onderdeel. Spelers, het productieteam, het bestuur, iedereen denkt mee. Ze verzinnen nieuwe dingen en ze houden me bij de les door me te wijzen op tekst die ik zelf heb geschreven’.
Er past veel bij Niels’ interpretatie van totaaltheater: ‘Iedereen gaat aan. Zelfs in de omgeving! De eigenaar van het land, lokale ondernemers (van boeren tot horeca) de ijsbaanvereniging, vrijwilligers… KLEI zet aan!’

19 juni, 2024 15:16

Als penningmeester van IOVIVAT is Roger vanaf het begin betrokken: “Ruim twee jaar geleden zijn we begonnen met sparen.” Het financiële plaatje kwam pas later, met name van Hesther die de fondsenwerving opzette.

Roger bewaakt nu de begroting: “Het bestuur geeft fiat voor grotere beslissingen. Alle vijf bestuursleden zijn in de vereniging hoofdelijk aansprakelijk, dus we letten echt goed op. Ik ben betrokken bij verschillende disciplines als bestuurslid, maar ik bemoei me er ook gewoon graag mee!”
Welke rol Roger ook heeft, hij stapt erin met open blik: “We gaan samen voor elkaar krijgen, wat we nog nooit voor elkaar hebben gekregen.”

Ik teken de plattegrond keurig op mm papier, Niels komt met Google Maps

Decor

Roger is goudsmid en -ontwerper van beroep. Hij heeft altijd een voorliefde gehad voor het ontwerpen van het decor bij producties van IOVIVAT. Samen met Maartje de Boer toverde hij de DML-hallen in Wehe Den Hoorn om tot een enorm toneel voor Peer Gynt: “Dat was ook groot, maar KLEI is mijn eerste buitenvoorstelling. Buiten heb je met andere aspecten rekening te houden. De uitdaging is om de enorme ruimte ‘in bezit’ te nemen, zonder de wierde en het dorp Garnwerd tekort te doen. Door transparant te werken houden we de achtergrond mooi intact.”

Samen

We zijn erg verschillend: Ik teken de plattegrond keurig op mm papier, Niels komt met Google Maps. Toch zitten we veelal op één lijn. Ik lever de concepten en ideeën voor het decor aan bij hem, de regisseur maakt de beslissingen. In de uitvoering krijgt Roger hulp van Maartje de Boer, maar ook van Marc Nooren (een van de gastspelers, die ook voor t decor bijzonder handig blijkt!).

Roger verheugt zich er al op dat tot zijn recht komt wat hij nu voor ogen heeft. Ondertussen geniet hij van de samenwerking met de productie, de technici, regisseur, bestuur en vele anderen. En natuurlijk van het acteren in de repetities.

18 juni, 2024 14:49

“Niels ging het schrijven en ik dacht ‘Ik wil het mogelijk maken.’ En het was een 125-jarig jubileum, dus ik wist, het moet groot!”
Hesther ziet zichzelf zoals ze velen van Iovivat ziet, als een professionele amateur. De penningmeester noemt haar de zakelijk leider van deze productie. Ze is ervaren in fondsenwerving door ondermeer de ZJFT en andere producties van IOVIVAT.

“Wil je in aanmerking komen voor substantiële subsidiestromen, moet je project ook aanzienlijk zijn.” Ze wilde een goed projectplan maken, dat ook gewoon leuk is om te lezen. De eerste deadline was voor een bijdrage van de provincie Groningen. “Gelukkig kon ik het projectplan vooraf nog laten checken door meerdere professionals uit onze provincie.”

Nu de fondsenwerving klaar is, is ze Manus van alles. Een paar keer per week verschijnt IOVIVAT in haar agenda, ze draait mee in het PR-team en heeft regelmatig contact met productie en/of bestuur over de grote lijnen in de productie, vooral op financieel vlak. Maar bovenaan haar lijstje staat gelukkig nog steeds haar lief, de regisseur en dat gaat vaak, maar gelukkig niet altijd over KLEI!

het was een 125-jarig jubileum, dus ik wist, het moet groot!

“Ik ben ongelooflijk trots op Niels natuurlijk”, glundert ze, maar ook op onze vereniging en de spelers die veelal hun tekst al kennen, het oefenen met muzikanten, de repetities in de kerk van Oostum dat er fantastische ideeën zijn voor het decor… Dat we alles met z’n allen uit de grond trekken.
Het is nu juni en er staat al zoveel!

17 juni, 2024 10:52

‘De grootste van IOVIVAT’ ligt qua productie in handen van vier van de spelers. Allemaal een ruime ervaring in producties bij IOVIVAT en daarbuiten. Zeker een keer in de 14 dagen zien ze elkaar aan de keukentafel van Hanna.

Als productieteam moet je goed op elkaar ingespeeld zijn, en dat zijn ze! De begroting is hun gezamenlijke uitdaging. Alle beslissingen komen daar bij elkaar: het kiezen van de tribunes voor in totaal 500 mensen; 400 meter rijplaat van 3,5 meter breed om mogelijk natte weilanden te beschermen; de twee toiletgroepen hebben een groot waterreservoir nodig, want het is midden op het land; toch dat stille aggregaat, want herrie tijdens het stuk, dat wil je niet; kunnen we de jonge vrijwilligers in de horeca een kleine vergoeding bieden?… En zo zijn er nog duizend-en-één andere beslissingen.
De energie spat er vanaf bij dit kwartet! En als de begroting weer beperkingen dreigt te geven roepen ze grappend ‘Ach en anders betalen we t toch zelf!!’. Dat is natuurlijk niet de bedoeling. Met alle kwaliteiten van dit team zal dat ook niet nodig zijn.

Hanna Hovinga

Hanna deed haar eerste productie voor IOVIVAT 19 jaar geleden, Gerro was toen haar ‘assistent’. Hanna is praktisch, denkt in grote lijnen en ze is scherp en kritisch. Ze heeft voor de vergadering al een lijstje met nieuwe onderwerpen die ze wil bespreken. Ze verzorgt de communicatie met de buurt en dat doet ze het liefst persoonlijk. Zo iemand noem je dan relatiemanager toch?! Nou ze heet liever gewoon Hanna!

Gerro Dijk

Gerro pakt snel de verantwoordelijkheid op. Die eigenschap kost hem wel eens een slapeloze nacht, maar hij gaat er altijd vol overgave in. Hij werd een paar weken later lid van dit productieteam, maar na het afvinken van de eerste taken, werd hij al snel de aanjager van het team. Hij heeft al flink wat vliegjaren in producties van IOVIVAT, en kent het klappen van de culturele zweep als geen ander door zijn werk bij het Forum in Groningen.

Nynke Veenstra

Nynke is een ervaren penningmeester, dus zet een nieuwe werkbegroting zo in de Excell-steigers. Als alle productie-teamleden praktisch zijn, is Nynke überpraktisch. Is er een probleem, zij zet er een oplossing bij. Een echte uitvoerder en waakhond van de actielijst. Bij een overleg zit ze altijd achter haar laptop en steevast met positieve energie. Haar netwerk (bij ondernemers) in en buiten het dorp komt goed van pas. Haar ervaring in productiewerk begon bij de jeugd, zo’n acht jaar geleden.

Annemiek van der Meijden

Voor de horeca levert Annemiek de papieren. Voor de Zomerjazzfietstour van dit jaar (een ander evenement in en rond Garnwerd) en voor deze productie heeft ze zich ook verdiept in de evenementenvergunningen. Deze regelneef heeft een creatief brein en een goede smaak, dus van haar hand is alles doeltreffend, esthetisch verantwoord én lekker. Ze kan goed buiten de hokjes kleuren en autonoom werken. Als ze iets toezegt kan je er op rekenen dat het gebeurt. Een diesel, en ook als t laat is, checkt ze bij een ander nog even of ze kan helpen.

16 juni, 2024 17:15